Rekstur og starfsemi dvalarheimila
Örorkumat – örorkumatsstaðall
Ábyrgðasjóður launa
Landhelgisgæsla Íslands – erlend starfsemi
Frumgreinanám íslenskra skóla
Fjármagnskostnaður ríkisstofnana og sjóða
Leigusamningar ríkissjóðs
Eftirlitsheimildir Tryggingastofnunar
Skuldbindandi samningar
Sameining ríkisstofnana
Innkaupamál ríkisins
Rekstur og starfsemi dvalarheimila
Ástæða úttektar
Ríkisendurskoðun hefur í nokkurn tíma haft hug á að fylgja eftir niðurstöðum úttektar á málefnum aldraðra sem birtar voru í skýrslu stofnunarinnar sem kom út árið 2005. Í framhaldi af úttekt á rekstri og starfsemi hjúkrunarheimila, sem unnin var að beiðni Forsætisnefndar Alþingis og kom út um mánaðamótin febrúar/mars 2012, hefur Ríkisendurskoðun ákveðið að gera úttekt rekstri og starfsemi dvalarheimila.
Lýsing
Úttekt Ríkisendurskoðunar hófst í mars með könnun á því hvaða gögn frá dvalarheimilum væru tiltæk hjá velferðarráðuneyti. Úttektin mun m.a. byggja á tölulegum upplýsingum um rekstur og starfsemi heimilanna. Umfang hennar mun afmarkast við öldrunar¬heimili með dvalarrými sem skilað hafa rekstraryfirlitum til velferðarráðuneytis fyrir árin 2008 og 2011. Einnig verður leitað nánari upplýsinga um íbúa heimilanna, aðbúnað og þá þjónustu sem þeir fá með útsendingu spurningarlista.
Markmið
Markmið úttektarinnar er að leita svara við því hversu mikill samdráttur hefur orðið í fjárveitingum til dvalarheimila og hvaða áhrif hann hefur haft á þjónustu þeirra. Þá verður kannað hvort munur er á þjónustu, framboði og eftirspurn eftir landshlutum og hvort mikil fækkun dvalarrýma á síðustu árum hefur leitt til skorts á slíkum rýmum. Einnig verður könnuð samsetning íbúa með tilliti til kyns og aldurs.
Útgáfa
Stefnt er að því að birta niðurstöður úttektarinnar í september 2012.
Örorkumat – örorkumatsstaðall
Ástæða úttektar
Núverandi örorkumatsstaðall, þar sem eingöngu er lagt mat á læknisfræðilega örorku, er að margra mati viss hindrun í því að koma einstaklingum með einhvers konar röskun út á vinnumarkaðinn. Bent hefur verið á að þörf sé á að meta þess í stað vinnufærni þeirra einstaklinga sem í hlut eiga. Unnið er að slíkum hugmyndum hjá velferðarráðuneyti, þ.e.a.s. að meta starfsgetu einstaklinga í stað vanhæfni til starfa.
Lýsing
Úttekt Ríkisendurskoðunar hófst í byrjun marsmánaðar 2012. Hún tekur til athugunar á núverandi örorkumatsstaðli og aðkomu velferðarráðuneytis að breytingum á honum. Leitast verður við að meta ávinning af slíkum breytingum, bæði faglegum og fjárhagslegum. Úttektin byggir einkum á upplýsingum og greiningu gagna frá Tryggingastofnun og velferðarráðuneyti.
Markmið
Megin¬markmið úttektarinnar er að kanna hvernig stjórnvöldum gengur að koma á starfsgetumati í stað mats á vangetu til starfa í anda núverandi örokumatsstaðals. Leitast verður við að meta ávinning af slíkri breytingu, bæði faglegan og fjárhagslegan. Jafnframt verður samspil ásóknar í örorkubætur og atvinnuleysisstigs skoðað.
Útgáfa
Stefnt er að því að birta niðurstöður úttektarinnar í opinberri skýrslu í júní 2012.
Ábyrgðasjóður launa
Ástæða úttektar
Bundið eigið fé Ábyrgðasjóðsins hefur verið neikvætt árum saman eða allt frá árinu 2003. Það var neikvætt í lok árs 2011 um 1.291 m.kr. Samkvæmt lögum um sjóðinn verður ríkissjóður að lána honum reiðufé geti sjóðurinn ekki staðið við skuldbindingar sínar sem þýðir að hann hefur ráðstafað framtíðartekjum sínum. Ríkisendurskoðun benti á í skýrslu sinni um endurskoðun ríkisreiknings vegna ársins 2010 að bundið eigið fé eigi ekki að vera neikvætt.
Fyrir liggur þjónustusamningur, dags. 23. febrúar 2004, sem félagsmálaráðuneyti (nú velferðarráðu¬neyti), Ábyrgðasjóður launa og Vinnumálastofnun gerðu um sjóðvörslu, daglega umsýslu og reikningshald Ábyrgðasjóðs. Ágreiningur er uppi milli stjórnar sjóðsins og Vinnumálastofnunar um fjárhæð hvernig kostnaðarhlutdeildar sjóðsins í rekstri hennar.
Lýsing
Úttektin er byggð á lögum, reglugerð, ársreikningum, upplýsingum um sjóðinn á vefnum og upplýsingum frá starfsmönnum Vinnumálastofnunar og velferðarráðu¬neytis. Þá var fundað með stjórnarformanni sjóðsins, starfsmönnum Vinnumála¬stofnunar og velferðarráðuneytis.
Markmið
Markmið úttektarinnar er að kanna hvers vegna bundið eigið fé sjóðsins hefur verið neikvætt árum saman.
Jafnframt að kanna hvort endurskoða þurfi þjónustusamninginn sem gerður var í febrúar 2004 um umsýslu Vinnumála¬stofnunar fyrir sjóðinn og kanna hvort afgreiðsla á kröfum sem sjóðnum berast séu í samræmi við lög og reglur.
Útgáfa
Forkönnun hófst í janúar sl. Stefnt er að því að birta niðurstöður úttektarinnar í opinberri skýrslu í maí 2012.
Landhelgisgæsla Íslands – erlend starfsemi
Ástæða úttektar
Frá árinu 2010 hefur Landhelgisgæsla Íslands sinnt ¬verkefnum erlendis til að afla tekna fyrir rekstur hennar. Að sögn stjórnenda er ástæðan annars vegar samdráttur í framlögum ríkisins til stofn¬un¬arinnar og hins vegar óhagstæð gengisþróun en rekstrarkostnaður hennar er að miklu leyti í erlendri mynt.
Lýsing
Lögð er áhersla á að kanna fjárhagslegan og faglegan ávinning Landhelgisgæslunnar af hinum erlendum verkefnum. Athugað verður hvort tekjur erlendis frá hafi nýst innlendri starfsemi stofnunarinnar og hvort þær standi undir kostnaði við öflun þeirra. Þá verður kannað hvort starfsemin erlendis hafi haft áhrif á innlenda starfsemi. Úttektin byggir einkum á greiningu gagna úr fjárhagsupplýsingakerfi ríkisins og upplýsingum frá Landhelgisgæslu Íslands og innanríkisráðuneyti.
Markmið
Markmið úttektarinnar er að kanna ávinning Landhelgisgæslunnar af erlendum verkefnum. Þetta á bæði við um fjárhagslegan og faglegan ávinning.
Útgáfa
Úttektin hófst með forkönnun í desember 2011. Stefnt er að því að birta niðurstöður úttektarinnar í opinberri skýrslu í maí 2012.
Frumgreinanám íslenskra skóla
Ástæða úttektar
Á síðustu árum hefur Ríkisendurskoðun vikið að frumgreinanámi íslenskra skóla í tveimur opinberum skýrslum: Keilir ehf. Ríkisframlög og árangur (2010) og Lánasjóður íslenskra námsmanna. Lánshæfi náms og þróun útlána (2011). Í fyrrnefndri skýrslu var þeirri ábendingu bent til mennta- og menningarmálaráðuneytis að að gera þyrfti sérstaka úttekt á frumgreinakennslu í landinu og móta um hana samræmdar reglur til að tryggja gæði námsins og hagsmuni nemenda. Óeðlilegt væri að einstakir háskólar og samstarfsaðilar þeirra stjórnuðu ferðinni í þeim efnum. Í skýrslunni um Lánasjóð íslenskra námsmanna var bent á að lánveitingar sjóðsins vegna frumgreinanáms færu ekki aðeins í bága við meginhugsun laga um lánasjóðinn um að ekki skuli veita þeim lán sem stunda nám við skóla sem veita undirbúningsmenntun til stúdentsprófs eða sambærilegs prófs heldur einnig gegn jafnræði þeirra sem leggja stund á slíkt nám og ekki fá fyrirgreiðslu sjóðsins.
Lýsing
Ríkisendurskoðun þótti rétt að fylgja þessum athugasemdum eftir í sérstakri úttekt sem einskorðaðist við frumgreinanám þeirra þriggja skóla sem nú bjóða það.Úttektin hófst haustið 2011 og lauk forkönnun í byrjun mars 2012. Athugunin felst einkum í að kanna lagalegt umhverfi frumgreinanámsins, þróun námsins og skipulagningu, m.a. inntökuskilyrði, lágmarkseiningafjölda sem ljúka þarf til að útskrifast með frumgreinapróf og afdrif útskrifaðra nemenda, og að lokum framlög ríkisins til námsins.
Markmið
Með úttekt sinni leitast Ríkisendurskoðun við að meta núverandi fyrirkomulag frumgreinanámsins, kosti þess og galla. Stofnunin væntir þess að niðurstöðurnar muni nýtast stjórnvöldum við að að móta framtíðarstefnu um námið.
Útgáfa
Stefnt er að því að birta niðurstöður úttektarinnar í opinberri skýrslu í lok maí 2012.
Fjármagnskostnaður ríkisstofnana og sjóða
Ástæða úttektar
Í starfsáætlun Ríkisendurskoðunar fyrir stjórnsýsluendurskoðun á árinu 2012 [hlekkur] er fjármagns¬kostnaður ríkisins tilgreindur meðal verkefna. . Samkvæmt lögum og reglum er ríkisstofnunum almennt ekki heimilt að fjármagna rekstur sinn með lánum. Til þess þurfa þær sérstaka heimild frá Alþingi. Engu að síður greiddu ríkisstofnanir og sjóðir í A-hluta ríkissjóðs árlega nokkur hundruð m.kr. í fjármagnskostnað á tímabilinu 2007-2011, m.a. vegna dráttar- og yfirdráttarvaxta og vaxta af skammtíma- og langtímalánum.
Lýsing
Úttekt Ríkisendurskoðunar á fjármagnskostnaði ríkisstofnana og sjóða í A-hluta ríkissjóðs hófst í byrjun árs 2012 og byggir einkum á greiningu gagna úr fjárhags¬upplýsingakerfi ríkisins og upplýsingum frá fjármálaráðuneyti og Fjársýslu ríkisins.
Markmið
Megin¬markmið úttektarinnar er að kanna viðskiptaskuldastöðu stofnana og sjóða á tímabilinu 2007‒2011 og fjármagnskostnað sem greiddur var af þessum skuldum. Þá verður könnuð fylgni þessara aðila við lög og reglur, m.a. fjárreiðulög og reglur nr. 83/2000 um láns- og reikningsviðskipti ríkisstofnana í A-hluta ríkis¬sjóðs. Loks verður kannað hvernig eftirliti stjórnvalda er háttað í þessu efni.
Útgáfa
Stefnt er að því að birta niðurstöður úttektarinnar í opinberri skýrslu í apríl 2012.
Leigusamningar ríkisjóðs
Ástæða úttektar
Ásbjörn Óttarsson alþingismaður spurði fjármálaráðherra hinn 8. desember 2010 um leigusamninga hjá ráðuneytum og undirstofnunum þeirra. Í framhaldi af svari ráðherrans, dagsettu 31. maí 2011, ákvað Ríkisendurskoðun að hefja stjórnsýsluúttekt á því hvernig ríkisstofnanir standa að gerð húsaleigusamninga við aðila á almennum markaði.
Lýsing
Úttektin mun beinast að því hvernig ríkisstofnanir standa að gerð húsaleigusamninga um skrifstofuhúsnæði við aðila á almennum markaði. Athugað verður m.a. hvernig umsýslu og eftirfylgni er háttað með slíkum samningum, hverjir hafi heimild til að gera þá og skuldbinda þar með ríkissjóð og hvert leigutaka ber að leita eftir sérfræðiráðgjöf, s.s. varðandi þarfagreiningu, verðkönnun o.fl.
Markmið úttektar
Svara á því hvort að ríkið hefur mótað ákveðna stefnu um hvernig það uppfyllir húsnæðisþörf sína og hvort það hafi heildaryfirsýn um alla húsaleigusamninga sem gerðir eru á þess vegum. Þá verður m.a. lagt mat á hvort undirbúningur að gerð þeirra sé eins og best verður á kosið og hvort æskilegt sé að þeir séu gerðir til langs tíma án þess að í þeim séu uppsagnarákvæði.
Útgáfa
Úttektin hófst í september 2011 að lokinni forkönnun. Gert er ráð fyrir að niðurstöður hennar verði birtar í opinberri skýrslu í febrúar 2012.
Eftirlitsheimildir Tryggingastofnunar
Ástæða úttektar
Í skýrslum Ríkisendurskoðunar Eftirlit með innheimtu sekta og sakarkostnaðar (2009) og Innheimta opinberra gjalda (2010) kemur fram að stjórnvöld hér á landi hafi mun takmarkaðri lagaheimildir til að afla upplýsinga um fjárhags- og eignarstöðu skuldara en stjórnvöld annars staðar á Norðurlöndum. Í ljósi þessa ákvað stofnunin að kanna heimildir Tryggingastofnunar til að afla upplýsinga um bóta- og lífeyrisþega.
Lýsing
Mikilvægt er að fjárveitingar til almannatryggingakerfisins séu nýttar með hagkvæmum og árangursríkum hætti og að bætur og lífeyrir renni til þeirra sem á þeim eiga rétt samkvæmt lögum og reglum. Kannað verður hvort og þá hvaða takmarkanir eru á heimildum Tryggingastofnunar til að afla nauðsynlegra gagna hjá öðrum ríkisstofnunum um bóta- eða lífeyrisþega til að geta metið réttmæti bótagreiðslna í samræmi við gildandi lög og reglur. Þá verður skoðað hvaða úrræði stofnunin hefur til að innheimta ofgreiddar bætur.
Markmið úttektar
Leitast verður við að meta hvort núverandi lagaheimildir geri Tryggingastofnun kleift að rækja skyldur sínar, hvort heimildir hennar til að sannreyna upplýsingar séu fullnægjandi, hvort úrræði til innheimtu hafi tilætluð áhrif og hvernig þessum málum er fyrir komið í Danmörku, Noregi og Svíþjóð.
Útgáfa
Úttektin hófst í nóvember 2011 að lokinni forkönnun. Gert er ráð fyrir að niðurstöður hennar verði birtar í opinberri skýrslu í lok febrúar 2012.
Skuldbindandi samningar ríkisins
Ástæða úttektar
Í úttektum sínum hefur Ríkisendurskoðun iðulega orðið þess áskynja að bæta þurfi meðferð skuldbindandi samninga sem einstök ráðuneyti og stofnanir þeirra gera við einkaaðila, samtök eða sveitarfélög um tiltekin verkefni. Í mörgum tilvikum hefur verið unnið árum saman samkvæmt útrunnum samningum og eins hefur verið misbrestur á því að fylgt hafi verið eftir ákvæðum þeirra, t.d. um uppgjör fjárhags- og þjónustuskuldbindinga.
Lýsing
Í ársbyrjun 2011 kallaði Ríkisendurskoðun eftir afritum af öllum skuldbindandi samningum ríkisins og í kjölfar þess ákvað stofnunin að skoða nánar framkvæmd, eftirlit og eftirfylgni með samningum einstakra ráðuneyta. Annars vegar er horft til þess hvort og þá hvernig ráðuneyti tryggi eðlilegt samræmi í framsetningu samninga sem þau eða stofnanir þeirra hafa gert. Hins vegar er horft til þess hvernig fylgst er með því að skilyrðum sem samningar kveða á um sé fullnægt og hvernig eftirliti og eftirfylgd með þeim er háttað.
Markmið úttektar
Með úttektinni er leitast við að fá yfirsýn um stöðu mála, m.a. hve mikið er um að greitt sé eftir útrunnum samningum, hvernig hlutverk verkkaupa er skilgreint í samningum, hvernig ráðuneytin sinna hlutverki sínu sem verkkaupi og hvernig eftirliti þeirra með stofnunum sínum og þeim samningum sem þær gera er háttað. Á þann hátt vill Ríkisendurskoðun leggja sitt af mörkum við að bæta meðferð skuldbindandi samninga ríkisins, auka eftirlit og eftirfylgni með samningunum og koma þar með í veg fyrir að verksalar fái greitt fyrir verk sem eru illa framkvæmd eða þjónustu sem ekki er veitt.
Útgáfa
Ríkisendurskoðun gerir ráð fyrir að birta afrakstur vinnu sinnar í nokkrum stuttum skýrslum. Hin fyrsta var birt í júní 2011: Ábending frá Ríkisendurskoðun: Skuldbindandi rekstrar- og þjónustusamningar ríkisins. Að auki eru fimm skýrslur í vinnslu og er gert ráð fyrir að þær verði birtar í nóvember og desember 2011. Hver og ein þeirra lýtur að stöðu samninga í einu ráðuneyti. Gerðar verða sambærilegar athuganir hjá öllum ráðuneytunum á næstu mánuðum.
Sameining ríkisstofnana
Stjórnvöld hafa kynnt áform um að endurskipuleggja opinbera þjónustu og sameina stofnanir á næstu árum. Í samræmi við lögbundið hlutverk sitt hefur Ríkisendurskoðun ákveðið fylgjast með því hvernig þessi áform ganga fram og meta hvernig til tekst.
Verkefnið flokkast undir svokallað samtímaeftirlit. Í því felst að fylgjast með stjórnun og rekstri ríkisins í samtíma í stað þess að gera úttekt eftir á, jafnvel að nokkrum árum liðnum, eins og hingað til hefur verið venjan í starfsemi stofnunarinnar.
Útbúinn hefur verið listi með spurningum sem beint verður til ráðuneyta og stýrihópa (sjá hlekk). Þær lúta í senn að undirbúningi og framkvæmd fyrirhugaðra breytinga og fela í sér þau árangursviðmið sem stofnunin mun horfa til við matið.
Spurningalistinn verður sendur fyrrnefndum aðilum þegar formleg ákvörðun um sameiningu liggur fyrir eða þegar lög þar um hafa verið samþykkt á Alþingi. Ríkisendurskoðun mun vinna úr svörunum og öðrum upplýsingum og birta þau og niðurstöður sínar jafnóðum í opinberum skýrslum.
Gögn tengd verkefninu:
Sameining í ríkisrekstri – 6. Embætti landlæknis
Sameining í ríkisrekstri – 5. Velferðarráðuneyti
Sameining í ríkisrekstri – 4. Innanríkisráðuneyti
Sameining í ríkisrekstri – 3. Eitt félag um flugleiðsögu og flugvallarekstur
Sameining í ríkisrekstri – 2. Myndun Þjóðskrár Íslands
Sameining í ríkisrekstri – 1. Landið eitt skattumdæmi
Innkaupamál ríkisins
Innkaup á vörum og þjónustu eru um fjórðungur allra útgjalda ríkisins. Ríkisendurskoðun vill stuðla að því að dregið verði úr þessum kostnaði og að féð verði betur nýtt.
Í starfsáætlun Ríkisendurskoðunar um stjórnsýsluendurskoðun fyrir árin 2009–11 kemur fram að stofnunin muni á tímabilinu leita leiða til að auka sparnað í rekstri ríkisins og einstakra stofnana þess. Í þessu skyni verði sjónum m.a. beint að innkaupum ríkisins á vörum og þjónustu.
Úttekt Ríkisendurskoðunar á innkaupamálum ríkisins hófst haustið 2009 og skiptist í nokkra hluta. Gefin er út skýrsla eða sjálfstæð ábending um niðurstöður hvers hluta.
Gögn tengd verkefninu:
Ábending frá Ríkisendurskoðun. Framkvæmd og utanumhald rammasamninga
Ábending frá Ríkisendurskoðun. Innkaup löggæslustofnana
Ábending frá Ríkisendurskoðun. Viðskipti heilbrigðisyfirvalda við Heimilislæknastöðina ehf.
Ábending frá Ríkisendurskoðun. Kaup á tækniþjónustu vegna Norðurlandaráðsþings
Ábending frá Ríkisendurskoðun. Kaup Fasteigna ríkissjóðs á málningarþjónustu
Opinber innkaup. Áfangaskýrsla 4. Verktakagreiðslur hjá Fasteignaskrá
Opinber innkaup. Áfangaskýrsla 3. Viðskipti ríkisstofnana við 800 birgja
Opinber innkaup. Áfangaskýrsla 2. Verktakagreiðslur hjá Háskóla Íslands
Opinber innkaup. Áfangaskýrsla 1. Innkaupastefna ráðuneyta